Last Updated :
14 May 2026, 05:44 PM IST
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਲੈਪਟਾਪ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਕੜਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਲੋਅਰ ਬਾਡੀ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੂਹਣੀਆਂ, ਜਾਂਘਾਂ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਅਤੇ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਯੋਗ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿਤਲੀ ਆਸਨ ਲੋਅਰ ਬਾਡੀ ਦੀ ਜਕੜਨ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਸਨ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲੇਕਸਿਬਿਲਟੀ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਿਤਲੀ ਆਸਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਾਂਘਾਂ, ਕੂਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਚਕ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬੈਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਆਸਨ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਿਤਲੀ ਆਸਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਲਵਿਕ ਏਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਲੱਡ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬੈਲੈਂਸ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਆਸਨ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੀਰੀਅਡਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਹ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲੌਟਿੰਗ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਿਤਲੀ ਆਸਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੋਅਰ ਬਾਡੀ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਲਕਾਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਸਨ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਯੋਗਾ ਮੈਟ ਵਿਛਾ ਲਓ। ਹੁਣ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਓ। ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਵਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਲਵਿਕ ਏਰੀਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਓ।
ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜੋ ਅਤੇ ਏੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦਿੱਕਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲਚਕ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਯੋਗ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਿਤਲੀ ਆਸਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇ ਪਿੱਠ ਝੁਕ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਗਲਤ ਅਸਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪੋਸਚਰ ‘ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਹੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਲਓ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਂਘਾਂ ਨੂੰ ਤਿਤਲੀ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਪਰ-ਹੇਠਾਂ ਹਿਲਾਓ। ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿਤਲੀ ਆਸਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦਿਮਾਗ ਲਈ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਘਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਆਸਨ ਲੋਅਰ ਬਾਡੀ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਹ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਬਲੱਡ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਨਰਜੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਰ ਦਰਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਆਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਿਤਲੀ ਆਸਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਮਰ ਅਤੇ ਹਿਪਸ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਆਸਨ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਸਿਰਫ਼ 10 ਮਿੰਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਿਤ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲਚਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਧਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਜਿਮ ਜਾਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਿਤਲੀ ਆਸਨ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਇਹ ਘਰ ਜਾਂ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਯੋਗ ਟ੍ਰੇਨਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਆਸਨ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਆਸਨ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ‘ਤੇ ਉਲਟ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਟ੍ਰੇਨਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਬਿਹਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਭਿਆਸ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਆਸਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਭੱਜਦੌੜ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਆਦਤ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਯੋਗ ਆਸਨ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
