Last Updated :
18 May 2026, 12:21 PM IST
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਪਰ ਬੋਤਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਾਪਰ ਦੇ ਗਿਲਾਸ ਜਾਂ ਬੋਤਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਰੱਖ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪਚਨ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਦਦਗਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮਾਹਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਹੈਲਥ ਐਕਸਪਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਪਰ ਬੋਤਲ ਦਾ ਗਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੋਤਲ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਾਪਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੇਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕਾਪਰ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਦਤ ਵੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਿਊਟ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਕਾਪਰ ਬੋਤਲ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ ਪਾਣੀ ਬਣਾ ਕੇ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਨਿੰਬੂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਐਸਿਡ ਕਾਪਰ ਨਾਲ ਰਿਐਕਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਣੇ ਤੱਤ ਸਰੀਰ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਉਲਟੀ, ਮਤਲੀ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਪਰ ਬੋਤਲ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਐਸਿਡਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਪਰ ਬੋਤਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਕਾਪਰ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਧਾਤੂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਕਾਪਰ ਬੋਤਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਦਤ ਸਿਹਤ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ। ਸਧਾਰਣ ਤਾਪਮਾਨ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਹੀ ਕਾਪਰ ਬੋਤਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਵੱਧ ਕਾਪਰ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਪਰ ਮਾਹਿਰ ਇਸਨੂੰ ਗਲਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਪਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਨੌਸ਼ੀਆ, ਉਲਟੀ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਾਪਰ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਸੀਮਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਲਈ ਸੰਤੁਲਨ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੈਲਥ ਐਕਸਪਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਾਪਰ ਬੋਤਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਕੇਵਲ 250 ਤੋਂ 500 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਤਰਾ ਸਰੀਰ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਾਪਰ ਦੇ ਲਾਭ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਪਰ ਵਾਟਰ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਪਰ ਬੋਤਲ ਦੀ ਸਫਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੋਤਲ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਜਮ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਪਰ ਬੋਤਲ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਮਕ ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਨਾਲ ਬਾਹਰੀ ਸਫਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਦਰ ਨਿੰਬੂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਸਟੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਹੀ ਸਫਾਈ ਨਾਲ ਬੋਤਲ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਚੰਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਾਪਰ ਬੋਤਲ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਜ਼ਰੂਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਛੋਟੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਵੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਹੈਲਥ ਟ੍ਰੈਂਡ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਾਪਰ ਬੋਤਲ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫਾਇਦੇ ਦੀ ਥਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵੱਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
