Last Updated :
04 July 2026, 12:21 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਫਾਸਟ ਫੂਡ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਘੱਟ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਕਾਰਨ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਕਾਰਨ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਾਪਣ, ਬਦਹਜ਼ਮੀ, ਐਸਿਡਿਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪਾਚਨ ਸੰਬੰਧੀ ਦਿੱਕਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਲਿਵਰ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੀਨੀਅਰ ਗੈਸਟ੍ਰੋਐਂਟਰੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਹੈਪੈਟੋਲੋਜੀ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਜਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਗਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਾਕ, ਯੋਗ ਜਾਂ ਜਿਮ ਵਿੱਚੋਂ ਕੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਕਸਰਤ ਢੁੱਕਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅਸਲ ਫਰਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੀ ਨਿਯਮਿਤਤਾ ਨਾਲ ਕਸਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਮੈਡੀਕਲ ਗਾਈਡਲਾਈਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਢਾਈ ਤੋਂ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਦਰਮਿਆਨੀ ਗਤੀ ਵਾਲੀ ਕਸਰਤ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣਾ ਜਾਂ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ, ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹੀ ਚਰਬੀ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੁੱਲ ਵਜ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ 3 ਤੋਂ 5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵੀ ਘਟ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹੀ ਚਰਬੀ ਘਟਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ 7 ਤੋਂ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਲਿਵਰ ਦੀ ਸੋਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਦਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ ਦਾ ਮੇਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਕਸਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਵਾਕ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਕਸਰਤ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਜਿਮ ਜਾਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਰਡੀਓ ਦੇ ਨਾਲ ਹਲਕੀ ਸਟ੍ਰੈਂਥ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਯੋਗ ਵੀ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਯੋਗ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਚਕੀਲਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਦਤ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਲਿਵਰ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਯੋਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੋਚਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿ ਵਾਕ, ਯੋਗ ਜਾਂ ਜਿਮ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਹੈ, ਉਹ ਕਸਰਤ ਚੁਣੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰ ਸਕੋ। ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਆਦਤਾਂ ਹੀ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹਨ।
