Last Updated :
25 July 2026, 07:05 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਪ੍ਰੈਗਨੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ, ਤਣਾਅ, ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣਾ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਸਿਰਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰਨਾ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਅਕਸਰ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਸਿਰਦਰਦ ਲਗਾਤਾਰ ਰਹੇ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਾ ਘਟੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰੀ-ਇਕਲੈਂਪਸੀਆ (Preeclampsia) ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ 20ਵੇਂ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਲ ਰਹੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੀ-ਇਕਲੈਂਪਸੀਆ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਚਾਨਕ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਡਨੀ, ਲਿਵਰ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਅੰਗ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਲੇਸੈਂਟਾ ਦੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਸ਼ੂਗਰ, ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਰਭਧਾਰਣ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੀ-ਇਕਲੈਂਪਸੀਆ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਧੁੰਦਲਾ ਦਿਖਣਾ, ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਚਮਕ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ, ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਸੋਜ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ, ਪੇਟ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਮਤਲੀ ਜਾਂ ਉਲਟੀ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਵਜ਼ਨ ਵੱਧਣਾ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਤਾ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਦਰਦ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਵੇ ਜਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇ ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਕੋਈ ਵੀ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹਰ ਬਦਲਾਅ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੁਝ ਲੱਛਣ ਆਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਸਧਾਰਣ ਲੱਛਣ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹਰ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਆਪਣਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਪ੍ਰੈਗਨੈਂਸੀ ਚੈੱਕਅੱਪ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ? ਕਈ ਵਾਰ ਇਹੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵੱਡੀ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂਚ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਦਰਦ ਅਕਸਰ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਪ੍ਰੀ-ਇਕਲੈਂਪਸੀਆ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ, ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਮਾਂ ਅਤੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਲ ਰਹੇ ਬੱਚੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
