Courtesy: Credit: OpenAI
ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਪਰ ਨੀਂਦ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸੌਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਰਾਤ ਭਰ ਇੱਕੋ ਪਾਸੇ ਕਰਵਟ ਲੈ ਕੇ ਸੌਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਿੱਠ ਦੇ ਬਲ ਜਾਂ ਪੇਟ ਦੇ ਬਲ ਲੇਟਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖਿਰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸੌਣ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ?
ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਉਮਰ, ਸਰੀਰਕ ਬਣਤਰ, ਸਿਹਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸੌਣ ਦੀ ਉਚਿਤ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਰਵਟ ਲੈ ਕੇ ਸੌਣਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੌਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਨਲੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਖਰਾਟਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹ ਰੁਕਣ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰਵਟ ਲੈ ਕੇ ਸੌਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਸੌਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਿੱਠ ਦੇ ਬਲ ਸੌਣਾ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਟਿਆਂ ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹ ਰੁਕਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧੇਰੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੇਟਣ ਦੀ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜੀਭ ਅਤੇ ਗਲੇ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਸਾਹ ਵਾਲੀ ਨਲੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਪਿੱਠ ਦੇ ਬਲ ਸੌਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖਰਾਟੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਰੁਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬਹੁਤ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਪੇਟ ਦੇ ਬਲ ਸੌਣ ਦੀ ਆਦਤ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗਰਦਨ ਜਾਂ ਮੋਢਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਮਰ ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸਹਿਜਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਸੌਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਚੁਣਦੇ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਰਾਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੌਣ ਨਾਲ ਦਰਦ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨੀਂਦ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਗੱਦਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਉਚਾਈ ਵਾਲਾ ਤਕੀਆ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਤਕੀਏ ਦੀ ਉਚਾਈ ਅਜਿਹੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਗਰਦਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਝੁਕੇ।
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸੌਣ ਅਤੇ ਜਾਗਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਬਾਈਲ, ਲੈਪਟਾਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਫੀਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲਗਾਤਾਰ ਖਰਾਟੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਰੁਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਖਿਰਕਾਰ ਸਭ ਲਈ ਇੱਕੋ ਸੌਣ ਦੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੋੜ, ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਿਤੀ ਚੁਣਨਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।