Last Updated :
08 August 2026, 09:10 AM IST
Courtesy: ai image
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਵਾਦ ਹੈ। ਚੀਨ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 27 ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਨਾਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਪਛਾਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚੀਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੱਬਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦੀਆਂ ਕਈ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਨਵਾਂ ਨਾਮਕਰਨ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਸਥਾਨਕ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ।
ਲੌਂਗਜੂ ਭਾਰਤੀ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ (LAC) ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 27 ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1959 ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉੱਪਰੀ ਸੁਬਨਸਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲੋਂਗਜੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਮਾਜਾ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਵੀ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 27 ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸ਼ੰਭੂ ਸਰੋਵਰ, ਵੱਡਾ ਕੁੰਡੂਨ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਕੁੰਡੂਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਧਨ ਬਾਡੀ, ਪ੍ਰੀਤਨਗਰ, ਤੇਰੀਤਨਗਰ, ਰਾਮਨਗਰ ਜਸਵੰਤਗੜ੍ਹ, ਸਾਗਰ, ਪਦਮਾ, ਜੋਤੀਨਗਰ ਅਤੇ ਵਿਸਾਖੀ ਵਰਗੇ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਉੱਚ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਬੀਸਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵੀ ਨਾਮਕਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਂਗਲਾਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਜੈਰਾਮਪੁਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਪੂਰਬੀ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਆਂਮਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਨਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਸੂਚੀ 'ਚ ਸੰਭੂ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਝੀਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਦੋ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਵੱਡਾ ਕੁੰਦਨ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਕੁੰਦਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਧਨਬਾੜੀ, ਪ੍ਰੀਤਨਗਰ, ਤੇਰੀਤਨਗਰ, ਰਾਮਨਗਰ ਅਤੇ ਜਸਵੰਤ ਗੜ੍ਹ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਸਵੰਤ ਗੜ੍ਹ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅਮਰ ਸ਼ਹੀਦ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਵਤ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਵਾਂਗ ਰੋਡ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੋਟੇ ਪਿੰਡਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਗਰ ਪਦਮਾ, ਜੋਤੀਨਗਰ ਅਤੇ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਵੇਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
