ਮੁੰਬਈ ਏਅਰਪੋਰਟ ਕਸਟਮਜ਼ ਵੇਅਰਹਾਊਸ ‘ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੋਰੀ ਸਬੰਧੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਬਤ ਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੁਢਲੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਏਅਰਪੋਰਟ ਕਸਟਮਜ਼ ਦੀ ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਭਰੀਆਂ ਚੋਰੀਆਂ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਆਡਿਟ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਮੁੰਬਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਮਨੀਸ਼ ਮਨੀ ਤਿਵਾਰੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਰਿਕਾਰਡ ਮੰਗੇ।
ਕਸਟਮ ਹਿਰਾਸਤੀ ਰਜਿਸਟਰ ਦੀ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਤਸਦੀਕ ਅਤੇ ਕਸਟਮ ਵੇਅਰਹਾਊਸ ਡੀਓ-4 ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਸੀਲਬੰਦ ਪੈਕੇਟਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੇ ਚੋਰੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਮੁੰਬਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ‘ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਡਿਊਟੀ ਯੋਗ ਸਮਾਨ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੀਲਬੰਦ ਪੈਕੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸਟਮ ਵੇਅਰਹਾਊਸ ਡੀਓ-4 ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰਵਾਨਗੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਉਸ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਪਰ ਇਥੇ ਹੀ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਅਤੇ ਚੋਰੀ ਦੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਕੱਚੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਗਣ ਡਿਊਟੀ ਚੋਰੀ ਲਈ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਨੂੰ ਛਿਪਾਉਣ ਲਈ ਏਅਰਪੋਰਟ ਕਸਟਮਜ਼ ਨੇ ਲੁੱਟਿਆ ਸੋਨਾ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਕਸਟਮ ਵੇਅਰਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹੋਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਦੇ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ 147 ਕਸਟਮ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰਾਫਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਨਵੇਂ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਦੁਆਰਾ 995 ਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ 30,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕਸਟਮ ਅਫਸਰ ਦਿਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ 28 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਰੋਲੇਕਸ ਘੜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਰੋਲੇਕਸ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੈਕੇਟ ਕਸਟਮ ਅਫਸਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੈਰ-ਸ਼ੱਕੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਨਕਲੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਸਬੰਧੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਲ 94 ਕਸਟਮ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਅਤੇ 53 ਕਸਟਮ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਕਸਟਮ ਵੇਅਰਹਾਊਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਉੱਚ ਮੁੱਲ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਚੋਰੀ ਲਈ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਧੀਨ ਹਨ।