Last Updated :
14 July 2023, 04:37 PM IST
ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਵਪਾਰ, ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੁਵੱਲੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਪਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ 0.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿਖਾਏ ਹਨ । ਚੀਨ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਕੋਵਿਡ ਬਲੂਜ਼ ਤੋਂ ਉਭਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਚੀਨ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਕੋਵਿਡ ਬਲੂਜ਼ ਤੋਂ ਉਭਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 9.57 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੁੱਲ 9.49 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਰਿਹਾ । 2023 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ USD 67.08 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 47.04 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਗਿਆ। ਪਿਛਲਾ ਸਾਲ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਵਪਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਬੰਪਰ ਸਾਲ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ 135.98 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ ਸੀ।2022 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਵਪਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 8.4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ 125 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।ਬੀਜਿੰਗ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਠੰਡੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 100 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ।ਭਾਰਤ ਲਈ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ 2022 ਵਿੱਚ USD 101.02 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ ਜੋ 2021 ਵਿੱਚ USD 69.38 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਸਮੇਤ ਚੀਨ ਦਾ ਕੁੱਲ ਵਪਾਰ ਡਾਲਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂਕਿ ਨਿਰਯਾਤ 3.2 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਆਯਾਤ 6.7 ਫੀਸਦੀ ਘਟਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਧਦੀ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੀਨ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ 12.4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘਟਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਚੀਨੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਕੋਵਿਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਕਵਰੀ ਦੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚੀਨੀ ਕਸਟਮ ਡੇਟਾ ਨੇ ਦਰਾਮਦ 6.8 ਫੀਸਦੀ ਘਟ ਕੇ 214.7 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੇ ਦਿਖਾਇਆ।
