Last Updated :
11 July 2026, 06:13 PM IST
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੁੱਧਪੋਤ INS ਮਹਿੰਦਰਗਿਰੀ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੇਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਯੁੱਧਪੋਤ ਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ-17A ਦੀ ਨੀਲਗਿਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬਣਿਆ ਇਹ ਛੇਵਾਂ ਸਟੈਲਥ ਫ੍ਰਿਗੇਟ ਹੈ, ਜੋ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ, ਸੈਂਸਰਾਂ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।
ਇਸ ਯੁੱਧਪੋਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ 75 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਭਾਰਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੇਨਾ ਦੇ ਵਾਰਸ਼ਿਪ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਿਊਰੋ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਮਝਗਾਓਂ ਡੌਕ ਸ਼ਿਪਬਿਲਡਰਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ (MDL) ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ MSME ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
INS ਮਹਿੰਦਰਗਿਰੀ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ, ਸਤ੍ਹਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਸਰਫੇਸ-ਟੂ-ਸਰਫੇਸ ਅਤੇ ਸਰਫੇਸ-ਟੂ-ਏਅਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਐਂਟੀ-ਸਬਮਰੀਨ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸਟੈਲਥ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਡਾਰ 'ਤੇ ਲੱਭਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ CODOG ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੁੱਧਪੋਤ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ।
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੁਰਨੂਲ ਸ਼ਹਿਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਡ੍ਰੋਨ ਹੱਬ ਬਣੇਗਾ। ਉੱਥੇ ਅੱਠ ਡ੍ਰੋਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 'ਡ੍ਰੋਨ ਸਿਟੀ' ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਤ ਨੂੰ 'ਡਾਇਮੰਡ ਸਿਟੀ' ਅਤੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਨੂੰ 'ਸਿਲੀਕਾਨ ਵੈਲੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਰਨੂਲ ਦੀ ਪਛਾਣ ਡ੍ਰੋਨ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
