Last Updated :
10 May 2025, 08:08 AM IST
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ ਆਰਮੀ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਉਪੇਂਦਰ ਦਿਵੇਦੀ ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ ਆਰਮੀ ਰੂਲਜ਼ 1948 ਦੇ ਨਿਯਮ 33 ਦੇ ਤਹਿਤ ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ ਆਰਮੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਾਂ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਫੌਜ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਬੁਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ ਆਰਮੀ ਇੱਕ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਬਲ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਾਈਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਫਰੰਟ ਲਾਈਨ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ ਆਰਮੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਜੋੜ ਕੇ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਸਦੇ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਜੋ 65 ਵਿਭਾਗੀ ਇਕਾਈਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੇਲਵੇ, ਆਈਓਸੀ) ਅਤੇ ਗੈਰ-ਵਿਭਾਗੀ ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਬਿਲਕੁਲ ਫੌਜ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ ਆਰਮੀ ਨੇ 1962, 1965, 1971, 1999 ਦੇ ਯੁੱਧਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ ਆਰਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 77 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ ਆਰਮੀ ਨੇ 1 ਕੀਰਤੀ, 5 ਉੱਤਮ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸੇਵਾ ਮੈਡਲ, 5 ਵੀਰ, 5 ਸ਼ੌਰਿਆ ਚੱਕਰ, 74 ਸੈਨਾ ਮੈਡਲ, 28 ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸੇਵਾ ਮੈਡਲ ਸਮੇਤ 402 ਮੈਡਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 18 ਅਗਸਤ 1948 ਨੂੰ 11 ਯੂਨਿਟਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 9 ਅਕਤੂਬਰ 1949 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਸੀ. ਰਾਜਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ 9 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ ਆਰਮੀ ਡੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਨਫੈਂਟਰੀ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਸਿਗਨਲ ਵਰਗੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਵਾਧੂ ਫੋਰਸ ਹੈ, ਜੋ ਗੈਰ-ਲੜਾਈ ਡਿਊਟੀਆਂ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।
