Last Updated :
01 April 2025, 04:08 PM IST
Courtesy: ਇਹ ਬੱਲਬ ਸੰਨ 1901 ਤੋਂ ਬਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇੱਕ ਬੱਲਬ 2-3 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਫਿਊਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਬੱਲਬ ਹੈ ਜੋ 100 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਬਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਲਬ ਦਾ ਨਾਮ "ਸੈਂਟੇਨੀਅਲ ਲਾਈਟ" ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਬੱਲਬ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਰਾਜ ਦੇ ਲਿਵਰਮੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਫਾਇਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ 6 ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਲਬ 123 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1901 ਵਿੱਚ ਜਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਓ ਹੁਣ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਬੱਲਬ ਵਿੱਚ ਕੀ ਖਾਸ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਇਹ ਬੱਲਬ ਸ਼ੈਲਬੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਕਾਰਬਨ-ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਬੱਲਬ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਪਾਵਰ 60 ਵਾਟ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਿਰਫ 4 ਵਾਟ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਲਕੇ ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਇੰਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਸਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਮੋਟਾ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਅਤੇ ਘੱਟ ਜਲਣ ਵਾਲਾ ਤਾਪਮਾਨ ਇਸਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੀ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਰਮਲ ਸ਼ੌਕ (ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤਬਦੀਲੀ) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਹ ਬੱਲਬ 1901 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਲਿਵਰਮੋਰ ਵਪਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਫਿਰ 1903 ਵਿੱਚ ਫਾਇਰ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1976 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਫਾਇਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਉੱਥੇ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਕੁੱਝ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟਾਂ ਜਾਂ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, 2013 ਵਿੱਚ ਇਹ 9 ਘੰਟੇ ਬੰਦ ਰਿਹਾ ਪਰ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਚਾਲੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ।
ਇਸਨੂੰ "ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਟਿਕਾਊ ਲਾਈਟ ਬਲਬ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ 10 ਲੱਖ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੱਕ, ਬੱਲਬ ਅਜੇ ਵੀ ਫਾਇਰ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਬਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵੈਬਕੈਮ ਰਾਹੀਂ 24/7 ਲਾਈਵ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ "ਟਿਕਾਊਪਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ" ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਇਹ ਬੱਲਬ ਆਧੁਨਿਕ ਬਲਬਾਂ ਨਾਲੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਘੱਟ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਬੱਲਬ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜੂਬਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
