Last Updated :
14 May 2026, 06:48 PM IST
ਇਸ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀ ਜਯੰਤੀ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸੰਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਦਿਨ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਨੀ ਜਯੰਤੀ ਜੈਠ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਤ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੀ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਨੀ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਨੀ ਸਾਢੇ ਸਾਤੀ ਅਤੇ ਢੱਈਆ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਦਿਨ ਖਾਸ ਉਪਾਅ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋਤਿਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ 16 ਮਈ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਸਵੇਰੇ 5 ਵੱਜ ਕੇ 11 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ 17 ਮਈ ਰਾਤ 1 ਵੱਜ ਕੇ 30 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਰਹੇਗੀ। ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਸਵੇਰੇ 3:30 ਤੋਂ 5:30 ਵਜੇ ਤੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਰੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਖਾਸ ਮਹੱਤਤਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਨੀ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਲੇ ਜਾਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਵਰਤ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਰਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਜਲਦੀ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਅੱਗੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੀਵਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਏ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਸਰੋਂ ਦਾ ਤੇਲ, ਕਾਲੇ ਤਿਲ, ਕਾਲੀ ਉੜਦ, ਨੀਲੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ “ਓਮ ਸ਼ੰ ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰਾਯ ਨਮਹ” ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਨੀ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਦਾ ਡਰ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ, ਛਾਤਾ, ਜੁੱਤੇ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਪੁੰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਵਾਰਥ ਦੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੋਤਿਸ਼ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਲੋਹਾ, ਸਰੋਂ ਦਾ ਤੇਲ, ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਹਨ। ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਲਾਲ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੋਤਿਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਕਰਮ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਨੀ ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਖਾਸ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
