Last Updated :
15 May 2026, 04:53 PM IST
ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਸ਼ਨੀ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਆਰਥਿਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਕਈ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋਤਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਤਰ ਮੁਤਾਬਕ Shani Dev ਸਿਰਫ਼ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ Hanuman ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਨੇ ਖੁਦ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਚੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀ ਪੀੜਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਹਨੂਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਚਮੇਲੀ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਸਿੰਦੂਰ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘਟਦੇ ਹਨ।
ਜੋਤਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਸਰੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਲਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ “ॐ शं शनैश्चराय नमः” ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਘਟਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੀਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਸੱਤ ਵਾਰ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਨੀ ਦੋਸ਼ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਸ਼ਨੀ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਉੜਦ ਦੀ ਦਾਲ, ਕਾਲੇ ਤਿਲ, ਸਰੋਂ ਦਾ ਤੇਲ, ਕਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਜੋਤਿਸ਼ ਮਾਹਿਰ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੁੱਤੇ ਜਾਂ ਚੱਪਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਨੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਜਲਦੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਨੀ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਮਨ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ॐ शं शनैश्चराय नमः” ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 108 ਵਾਰ ਜਪਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਪ ਨਾਲ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜੋਤਿਸ਼ ਮਾਹਿਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ਨੀ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਸਫਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੱਕ ਨਾ ਮਾਰਨਾ, ਝੂਠ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
