Last Updated :
27 June 2026, 04:52 PM IST
Courtesy: pinterest
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਨੀਮ ਕਰੌਲੀ ਬਾਬਾ ਦੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਸ਼ ਬਲਕਿ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਆਸਥਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਭਗਤ ਹਨ, ਜੋ ਦਿਲੋਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨੀਮ ਕਰੌਲੀ ਬਾਬਾ ਦੀ ਖਾਸ ਪਹਿਚਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਊਨ ਵਾਲੀ ਚਾਦਰ ਸੀ। ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਗਰਮੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਠੰਡ ਬਾਬਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਚਾਦਰ ਲੈ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਲੇਕਿਨ ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਉਹ ਚਾਦਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹਟਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਰਹੱਸ ਸੀ, ਤਾਂ ਆਉ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ...
ਕੁੱਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਬਾਬਾ ਦੇ ਭਗਤ ਦਾਦਾ ਮੁਖਰਜੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਬਲ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇ। ਬਾਬਾ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਕੰਬਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ, ਕੰਬਲ ਇੱਕ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਛੱਡਦਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕੰਬਲ ਕਈ ਵਾਰ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਚੇਤਨਾ ਹੋਵੇ।
ਦਾਦਾ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਬਾਬਾ ਦਾ ਕੰਬਲ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਹ ਤਿਆਗ (ਵੈਰਾਗ) ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜ-ਜੀ ਅਕਸਰ ਨਿਰਲੇਪਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੇ ਕੰਬਲ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦਿਓ; ਇਸਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਉਵੇਂ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਬਲ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ ਕਿ ਸਰੀਰ ਅਸਥਾਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਤਮਾ ਸੱਚਾ, ਸਦੀਵੀ ਸਾਰ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੇਤਨਾ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ।
ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕੰਬਲ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੇਂਦੇ ਸਨ। ਦਾਦਾ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਉਸ ਕੰਬਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਛੁਪਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਬਾਬਾ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਢੱਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਸੀ।"
ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਜੀ ਜਿਸ ਵੀ ਕਿਸੇ ਬੀਮਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਕੰਬਲ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਸਨੂੰ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਸੀ।
ਮਹਾਰਾਜ-ਜੀ ਦੇ ਕੰਬਲ ਦਾ ਰੰਗ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਬਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੀਲਾ ਜਾਂ ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਬਲ ਉਸਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਡੂੰਘੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਨੀਮ ਕਰੋਲੀ ਬਾਬਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਦਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਨ - ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੱਟ ਹੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਬਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਹਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਸੀ। ਦਾਦਾ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਾਂ ਭੀੜ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ।"
ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਰਿਚਰਡ ਅਲਪਰਟ - ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦਾਸ ਬਣੇ - ਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਮਿਰਾਕਲ ਆਫ਼ ਲਵ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਬਾ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ "ਬੁਲੇਟਪਰੂਫ ਕੰਬਲ" ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਬਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਬਲ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਕੈਂਚੀ ਧਾਮ ਆਸ਼ਰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਨੀ ਅਕਸਰ ਫੁੱਲਾ ਵਾਲੇ ਹਾਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੰਬਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
