Last Updated :
15 August 2026, 02:06 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੁਹਾਗਣ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਸੰਕਲਪ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੌਰਾਣਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਤਿਥੀ ’ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਤੀਜ ਮਾਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਸੀ। ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ’ਤੇ ਇਸੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ’ਤੇ ਲਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਜਾਂ ਛਲ-ਕਪਟ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਝੂਠ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੀਜ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤੀਜ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਪਰ-ਨਿੰਦਾ ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਵੀ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬਾਰੇ ਬੁਰਾ ਬੋਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੜਵਾਹਟ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ’ਤੇ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਵਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ’ਤੇ ਕਾਬੂ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਮਦਦ ਵਰਗੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਦਰਲੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਦਗੁਣ ਅਪਣਾਉਣਾ ਹੀ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਅਸਲ ਭਾਵਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
