Last Updated :
13 June 2026, 03:09 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
Bharat NCAP ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕਾਰ ਸੇਫਟੀ ਟੈਸਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਭਾਰਤੀ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਜਾਂ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਰੈਸ਼ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੈਸਟ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰ ਦੀ ਬਾਡੀ, ਏਅਰਬੈਗ ਅਤੇ ਸੀਟ ਬੈਲਟ ਵਰਗੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਭਾਰਤੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਰ ਚੁਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਚੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Global NCAP ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੈਸ਼ ਟੈਸਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਾਰਾਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਵੀ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਮਾਪਦੰਡ 'ਤੇ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। Global NCAP ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਰੇਟਿੰਗਾਂ ਅਕਸਰ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਫ਼ੀ ਅਹਿਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Bharat NCAP ਅਤੇ Global NCAP ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਇੱਕੋ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੈ। Bharat NCAP ਭਾਰਤੀ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਟੈਸਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ Global NCAP ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਮਾਪਦੰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। Bharat NCAP ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦਕਿ Global NCAP ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤਕਨੀਕੀ ਫਰਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ Bharat NCAP ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਥਾਨਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ Global NCAP ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Bharat NCAP ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਾਤਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੇਟਿੰਗ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰ ਅਸਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ ਸਥਾਨਕ ਮਾਪਦੰਡਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਯਤਨ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਰ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦੋਵਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰੈਸ਼ ਟੈਸਟ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਟਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਡਰਾਈਵਰ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਦਸੇ ਵੇਲੇ ਕਾਰ ਅੰਦਰ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰ ਨੂੰ 1 ਤੋਂ 5 ਸਟਾਰ ਤੱਕ ਰੇਟਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੰਨੇ ਵੱਧ ਸਟਾਰ, ਉੱਨੀ ਵੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੇਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਐਡਲਟ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਮਾਈਲੇਜ ਜਾਂ ਫੀਚਰ ਦੇਖ ਕੇ ਕਾਰ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਸੇਫਟੀ ਰੇਟਿੰਗ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰ ਕਿੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਰੇਟਿੰਗ ਵਾਲੀ ਕਾਰ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ NCAP ਰੇਟਿੰਗ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰੇਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਰ ਦੀ ਚੋਣ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜੁੜਿਆ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਪੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਭਾਰਤੀ ਆਟੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। Bharat NCAP ਅਤੇ Global NCAP ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਹਨ ਚੁਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਾਗਰੂਕ ਗਾਹਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਜ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਨਵੀਂ ਕਾਰ ਖਰੀਦਣ ਸਮੇਂ ਸੇਫਟੀ ਰੇਟਿੰਗ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਦਮ ਤੁਹਾਡੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
