ਇਹ ਕਿਹੜਾ ‘ਪਾਪ ਟੈਕਸ’ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਕੁਝ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ, ਕੁਝ ਹੈਰਾਨ ਹੋਣਗੇ

ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ 1 ਫਰਵਰੀ 2025 ਨੂੰ ਬਜਟ 2025 ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਅਹਿਮ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਂ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਤੁਹਾਡੀ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਜਟ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਬਿਜਨੇਸ ਨਿਊਜ. ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ 1 ਫਰਵਰੀ 2025 ਨੂੰ ਬਜਟ 2025 ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗੀ। ਬਜਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ 'ਚ ਰਾਹਤ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਪਰ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੈਕਸ 'ਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਸਿਨ ਟੈਕਸ' ਜਾਂ 'ਪਾਪ ਟੈਕਸ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੈਕਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੀ 'ਪਾਪ ਟੈਕਸ' ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਬਜਟ 'ਚ ਪਾਪ ਟੈਕਸ 'ਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਇਸ ਦੇ ਵਧਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਬ, ਸਿਗਰੇਟ, ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਨੇਟਿਡ ਡਰਿੰਕਸ ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦ ਇਸ ਟੈਕਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਉੱਤੇ 28% ਜੀਐਸਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਧੂ ਸੈੱਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਜੀਐਸਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਟੈਕਸ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਗਰੇਟ, ਗੁਟਖਾ, ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਪਰਫਿਊਮ ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

'ਪਾਪ ਟੈਕਸ' ਕੀ ਹੈ?

ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ 'ਪਾਪ ਟੈਕਸ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ, ਸਿਗਰੇਟ, ਤੰਬਾਕੂ, ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ, ਜੂਆ, ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਟੈਕਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਲਗਜ਼ਰੀ ਟੈਕਸ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ੌਕ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਮੋਟੀ ਕਮਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ

ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਪਾਪ ਟੈਕਸ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਜੀਐਸਟੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਜਿਹੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਸੈੱਸ ਵੀ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਮਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

• ਸਿਗਰੇਟ 'ਤੇ 52.7% ਟੈਕਸ
• ਬੀੜੀ 'ਤੇ 22% ਟੈਕਸ
• ਧੂੰਆਂ ਰਹਿਤ ਤੰਬਾਕੂ 'ਤੇ 63% ਟੈਕਸ
• ਪਾਪ ਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਯੂਕੇ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਸਵੀਡਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇਹ ਤੰਬਾਕੂ, ਸ਼ਰਾਬ, ਜੂਆ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 'ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

'ਪਾਪ ਟੈਕਸ' ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?

ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਸ ਟੈਕਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਲੀਆ ਜੁਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਸਕੀਮਾਂ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੀ ਕਈ ਵਾਰ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੱਧ ਵਰਗ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵਰਗ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਇਹ ਟੈਕਸ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਂਡੇ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੰਸ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਬਜਟ 2025 ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਟੈਕਸ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਰਾਬ, ਸਿਗਰੇਟ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਇਸ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।