Last Updated :
28 July 2026, 08:31 AM IST
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਤੱਕ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਿਜ਼ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਕਰੂਡ ਆਇਲ ਅਚਾਨਕ 88 ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗਾ, ਜੋ ਕਿ 9 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਇਦਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਟਿਕੇਗੀ ਅਤੇ ਕੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦਾਮ ਹੋਰ ਘਟਣਗੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵਧਣਗੇ?
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਧਦੇ ਖਤਰੇ ਦਾ ਟਲ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਹਮਲੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਵੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੰਪਰਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ।
ਇਸ ਪੂਰੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੁਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੱਧਸਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੌਇਟਰਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ, ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮਧਿਆ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਚੀਨ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਬੀਜਿੰਗ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਰੁਕੀ ਗੱਲਬਾਤ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚੀਨ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਮਲੇ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ 20 ਫੀਸਦੀ ਤੇਲ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮਧਿਆ 'ਤੇ ਵੀਕੈਂਡ 'ਤੇ 10 ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਾਬ ਅਲ-ਮੰਡੇਬ ਜਲਡਮਰੂਮਧਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੂਤੀ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਲਗਭਗ ਠੱਪ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਓਮਾਨ ਨੇ ਮੱਧਸਥਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸਤਿਆਂ 'ਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਵਾਜਾਈ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਹੋ ਸਕੇ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਜੇਪੀ ਮੋਰਗਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਹੋਰ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਰੂਡ 7-8 ਡਾਲਰ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਬੰਦਿਸ਼ 114 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਨੇ ਤਾਂ 120 ਡਾਲਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਤਰੱਕੀ ਜਾਰੀ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਕੀਮਤ 80 ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ 75 ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੋਟਕ ਸਕਿਊਰਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਕਮੋਡਿਟੀ ਰਿਸਰਚ ਹੈੱਡ ਅਨਿੰਦਿਆ ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਖਾੜੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਤੇਲ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਨਵਾਂ ਹਮਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ 95-100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਤੇਲ ਦੇ ਵਧਦੇ ਦਾਮਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
