Last Updated :
27 July 2026, 10:50 AM IST
Courtesy: ai image
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੈਨਿਕ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਫਿਲਹਾਲ ਕੁਝ ਨਰਮੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕ੍ਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 5 ਫੀਸਦੀ ਡਿੱਗ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ 90 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਹੱਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਫਿਲਹਾਲ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋਰ ਸੈਨਿਕ ਹਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਮੀਦ ਵਧੀ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਦਬਾਅ ਵੀ ਘਟੇਗਾ।
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਘਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਤੇਲ ਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਰਾਹੀਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁੜ ਆਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਸਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਜੇ ਵੀ ਆਮ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਹੂਤੀ ਬਾਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕ੍ਰੂਡ ਵਾਇਦਾ ਲਗਭਗ 4.89 ਡਾਲਰ ਜਾਂ 5.05 ਫੀਸਦੀ ਡਿੱਗ ਕੇ 91.89 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਹ ਕੀਮਤ 90 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਚਲੀ ਗਈ। ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਆਈਜੀ ਮਾਰਕੀਟਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਟੋਨੀ ਸਾਇਕਾਮੋਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਹੱਲ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ 14 ਸੂਤਰੀ ਸਮਝੌਤਾ ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ (MOU) ਵੱਲ ਮੁੜ ਕਦਮ ਵਧਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਣਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਭਾਵੇਂ ਹਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਰੋਕ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਧਾਰਣ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਡਾਟਾ ਕੰਪਨੀ Kpler ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੀਕਐਂਡ ਦੌਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ 10 ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ ਗੁਜ਼ਰੇ, ਜੋ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਯਮਨ ਦੇ ਹੂਤੀ ਬਾਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤੱਟ ਨੇੜੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤੇਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਬਾਬ-ਅਲ-ਮੰਦਬ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਮੰਦ ਪੈ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਸੁਪਰਟੈਂਕਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ।
ਐਮਐਸਟੀ ਮਾਰਕੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਸੌਲ ਕੈਵੋਨਿਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਇਸ ਰਸਤੇ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਤਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਪਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨੇ ਫਿਲਹਾਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
