Last Updated :
01 August 2026, 05:36 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਹਮਾਸ ਵੱਲੋਂ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮੋੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਘਰੇਲੂ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਦੱਖਣਪੰਥੀ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਗਾਜ਼ਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਏਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਹਮਾਸ ਵੱਲੋਂ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਸਫਲਤਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਾਜ਼ਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਵਾਪਸ ਹਟਾਉਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਹਮਾਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਟਰੰਪ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਬਿਆਨ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
7 ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਦੇ ਹਮਾਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਕਾਫ਼ੀ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀਆਂ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੱਖਣਪੰਥੀ ਨੇਤਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਬਸਤੀਆਂ ਵਸਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਇਤਾਮਾਰ ਬੇਨ-ਗਵੀਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਮਾਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਾਬਕਾ ਫੌਜੀ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧੀ ਗਾਦੀ ਆਇਜ਼ੇਨਕੋਟ ਨੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਹਮਾਸ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਜੰਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਅਧੂਰਾ ਰਹੇਗਾ। ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਲਈ ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕੀ-ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਆਪਣੇ ਦੱਖਣਪੰਥੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਵੀ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕੁਝ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗਾਜ਼ਾ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੌਜ ਹਟਾਉਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਫੈਸਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗਾਜ਼ਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਤੇ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਾਏਗਾ।
