Last Updated :
01 August 2026, 06:25 PM IST
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਮੈਸੂਰ ਵਿਖੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਯੁਵਾ ਕੇਂਦਰ – 'ਵਿਵੇਕ ਸਮਾਰਕ' ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਅੱਜ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਯੁਵਾ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੁਣ ਪੁਲਾੜ ਤੱਕ ਵੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਨਵੀਂ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ – ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਡਿਜੀਟਲ ਹੱਲ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਯੁਵਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਜੋ ਕਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅੱਜ ਉਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਗਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਜੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਗ਼ੁਲਾਮ ਸੀ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਵਰਗ ਵੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ 'ਚ ਕੈਦ ਸੀ। ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਉਸ ਅਤੀਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੀਆਂ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਮੈਸੂਰ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। 'ਵਿਵੇਕ ਸਮਾਰਕ' ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਿਆਂ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਰਕ ਸਾਧਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਆਤਮਿਕ ਉੱਨਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਬਣੇਗਾ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ 'ਸ਼ਿਵ ਜ੍ਞਾਨੇ, ਜੀਵ ਸੇਵਾ' ਸੀ, ਯਾਨੀ ਜੀਵ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮਾਰਕ ਰਾਹੀਂ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹਿੱਤ, ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਵਾਂਝਿਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਆਪਣੇ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ 'ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਥਮ' ਹੀ ਸਰਵੋਪਰੀ ਮੰਤਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮਾਂ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹੀ ਯੁਵਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਆਤਮਸਾਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਜੀਵੇਗਾ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਜੀਵੇਗਾ।' ਜਦੋਂ ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਰੀਬ 130 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਸੰਨਿਆਸੀ ਵਜੋਂ ਮੈਸੂਰ ਆਏ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵੈਸੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਾ ਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਵਿਭੂਤੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਇੱਕੋ ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਪ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣਾ ਅਤੇ ਖਪਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖ਼ਿਆਤੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਸਾਰ ਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤਪ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਹਾਨ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਸਾਧਕ ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਸਹਿਭਾਗੀ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮੈਸੂਰ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਹਿਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ, ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਸ਼ਰਮ ਨੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਰਕ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਵੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਕਿ 'ਵਿਵੇਕ ਸਮਾਰਕ' ਯੁਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੇਵਾ ਦੇ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ।
