Last Updated :
31 July 2026, 09:11 AM IST
Courtesy: pinterest
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਭਿਆਨਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਫਲਿਸਤੀਨੀ ਸੰਗਠਨ ਹਮਾਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ - ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਝੌਤਾ ਜੋ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਦੂਰਗਾਮੀ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਹਮਾਸ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਰੱਖਿਆ ਬਲ (IDF) ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੇਗਾ।
ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ' 'ਤੇ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ 'ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਪੀਸ' - ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ - ਨੇ ਹਮਾਸ ਸਮੇਤ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਪੜਾਅਵਾਰ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਰੋਡਮੈਪ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਦਮ ਆਪਸੀ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਣ।
ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਹਮਾਸ ਵੱਲੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਨਿਰਸਤ੍ਰੀਕਰਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗੀ, ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਫੌਜ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਦੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਬਲ (International Stabilization Force) ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਇਹ ਬਲ ਨਵੇਂ ਢਾਂਚੇ ਹੇਠ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਕਾਇਮ ਰਹੇ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਫੌਜੀ ਵਾਪਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਲ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਜੀਵਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਟੜੀ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।
ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਜ਼ਾ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਕਟ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਨਾ ਬਣੇ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਾਹੌਲ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਭਾਵੇਂ ਹਮਾਸ ਅਤੇ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਿਆਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਜਗਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਕਈ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਕੁਝ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤਸਦੀਕ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਫੌਜ ਦੀ ਪੜਾਅਵਾਰ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੀ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਇਮ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹੈ ਕਿ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਪੱਖ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕਿੰਨੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਨਿਰਸਤ੍ਰੀਕਰਨ, ਫੌਜੀ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
