Last Updated :
04 May 2025, 08:22 AM IST
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏਐਨਆਈ ਨੇ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ 4 ਦਿਨ ਜੰਗ ਲੜਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹਥਿਆਰ ਹਨ। ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਵੇਚਣ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਡਨੈਂਸ ਫੈਕਟਰੀ (ਪੀਓਐਫ) ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜੀ ਰਣਨੀਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਅਤੇ ਬਖਤਰਬੰਦ ਵਾਹਨਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਨੀਤੀ 155 mm ਸ਼ੈੱਲ (M109 ਹਾਵਿਟਜ਼ਰ ਲਈ) ਅਤੇ 122 mm ਰਾਕੇਟ (BM-21 ਸਿਸਟਮ ਲਈ) ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਸਾਬਕਾ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਕਮਰ ਜਾਵੇਦ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਨਾ ਤਾਂ ਲੋੜੀਂਦਾ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਲੰਬੀ ਜੰਗ ਲੜਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਮਰੱਥਾ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 2022 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ 2,30,000 ਤੋਂ ਵੱਧ 155mm ਸ਼ੈੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਵੇਚੇ ਹਨ। ਪੀਓਐਫ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਖੁਫੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਸੰਭਾਵੀ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਸਲਾ ਡਿਪੂ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਡਿਪੂ ਵੀ ਹੁਣ ਖਾਲੀ ਹੋਣ ਦੀ ਕਗਾਰ 'ਤੇ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਰਤ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਿਨੀਸ਼ਨਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ (MIL) ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁਣ POF ਨਾਲੋਂ 5.1 ਗੁਣਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਇੰਨਾ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ 15 ਦਿਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਟੀਚਾ 2027 ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ 40 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਰਾਫੇਲ ਮਰੀਨ ਫਾਈਟਰ ਜੈਟਸ ਨੂੰ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
