Last Updated :
27 April 2026, 06:50 PM IST
ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਮੱਧਸਥਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ‘ਚ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀ। ਇਸ ਨਾਕਾਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਰੂਸ ਮੈਦਾਨ ‘ਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਇਕ ਵੱਡੇ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਬਦਲਾਅ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ‘ਚ ਹੋਈ ਵਾਰਤਾ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਉਮੀਦਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਗਈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ, ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਇਸ਼ਾਕ ਡਾਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ‘ਫਾਇਦਾਮੰਦ’ ਤਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸਲ ਇਮਤਿਹਾਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕਿੰਨਾ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਇਹੀ ਅਣਸ਼ਚਿਤਤਾ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਸਿੱਧੇ ਮਾਸਕੋ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦਿਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ‘ਚ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ, ਜਾਰੀ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਰੂਸ ਦੀ ਇਹ ਐਂਟਰੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫੋਕਸ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ‘ਚ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵੀ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਇਕ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਰੁਖ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਈਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇਗਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਨੂੰ ਅਣਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ‘ਚ ਇਹ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਕੂਟਨੀਤੀ ਹੁਣ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ‘ਚ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਰੂਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੂਸ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਰੋਸਾ ਬਣਾਉਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਕਿਸੇ ਹੱਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ।
