Last Updated :
23 July 2025, 01:18 PM IST
International News: ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜੀਂਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼, ਜੋ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਯੋਜਕ ਸੀ, ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਖੁਫੀਆ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਜ਼ੀਜ਼ 6 ਮਈ ਨੂੰ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ' ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਟੀਕਸ਼ਨ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਲਸ਼ਕਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੀਫ਼ ਸੈਫੁੱਲਾ ਕਸੂਰੀ ਅਤੇ ਅਬਦੁਲ ਰਊਫ ਵਰਗੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਚੱਲ ਰਹੀ ਰਣਨੀਤਕ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੇ 2001 ਦੇ ਸੰਸਦ ਹਮਲੇ ਅਤੇ 2008 ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਫੰਡਿੰਗ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਜ਼ੀਜ਼ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਇਸਲਾਮੀ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮਾਡਿਊਲਾਂ ਨੂੰ ਫੰਡ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ ਵੱਲ ਧੱਕਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
2006 ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਲੋਕਲ ਟ੍ਰੇਨ ਧਮਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫੋਨਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਕੇ 26/11 ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਭਰਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫੌਜੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿੱਤੀ ਸਰੋਤ ਸੀ ਬਲਕਿ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਲਸ਼ਕਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
