Last Updated :
08 February 2024, 07:22 PM IST
Pakistan Election 2024: ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਅੱਜ ਚੋਣਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੇਗੀ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕਿਸ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਸੂਬਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 80 ਸੀਟਾਂ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀਟਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨਾ ਲਗਭਗ ਤੈਅ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ‘ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼’ ਉਥੋਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬਾ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੇਗੀ? ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 342 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾੜੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਗੁੱਸਾ
ਮਾੜੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਵਧ ਰਹੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੋਣਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅੱਜ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ 5 ਸਾਲ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਚੋਣ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੂਜਾ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਪਰਤਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਕਿਸਮਤ ਅਜ਼ਮਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਮੀਦਵਾਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬਾ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 342 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 272 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚਾਰ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 60 ਸੀਟਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਅਤੇ 10 ਸੀਟਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ, ਸਿੰਧ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਖੈਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚਾਰ ਸੂਬੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦਾ ਗੇਟਵੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਕੋਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 141 ਸੀਟਾਂ ਹਨ।
ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਇੰਨੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ
2018 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ (ਪੀਟੀਆਈ) ਨੇ ਇੱਥੋਂ ਕੁੱਲ 67 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਕੁੱਲ 64 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਆਗੂ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਸਮੇਤ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਸਿਆਸੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਖੁਦ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸੀਟ-130 ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਪੀਐਮਐਲਐਨ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ?
ਦੂਜਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੂਬਾ ਸਿੰਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 61 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੀਪੀਪੀ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਜੇ ਵੀ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਸਰਕਾਰ ਹੈ। ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਮੁਤਾਹਿਦਾ ਕੌਮੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨ ਵਿਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀਆਂ 45 ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿਚ 16 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਸੱਤਾ ਦੇ ਗਣਿਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦਾ ਗੇਟਵੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
