ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦਾ ਬਦਲ ਬਣੇਗਾ ਸੀਰੀਆ? ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਲਈ ਟਰੰਪ ਦੇ ਨਵੇਂ ਐਨਰਜੀ ਪਲਾਨ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਨਾਟੋ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹਿਮਦ ਅਲ-ਸ਼ਰਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਲਈ ਵੱਡਾ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੀਰੀਆ 'ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਕਈ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਈਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਤੇਲ, ਗੈਸ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਵੇਸ਼ ਗਾਈਡ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਕਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਬਨਿਆਸ ਅਤੇ ਲਤਾਕੀਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉੱਥੋਂ ਇਹ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਸਿੱਧੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਯੂਰਪ ਭੇਜੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ। ਜੇ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸੀਰੀਆ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਨਵਾਂ ਐਨਰਜੀ ਹੱਬ

ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੀਰੀਆ ਕੋਲ ਕਰੀਬ 2.5 ਅਰਬ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਅੰਦਾਜ਼ਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਭੰਡਾਰ 27 ਅਰਬ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੈਵਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਊਦੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਵੀ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ

ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਰੁੱਪ ਸਰਗਰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਰੂਸ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਰੁਕਾਵਟ

ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦਾ ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਟਾਰਟਸ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਰੂਸ ਆਪਣਾ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਹੱਬ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੰਟਰੋਲ ਬਣੇ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਕਈ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸਫਲ ਹੋਇਆ ਪਲਾਨ ਤਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦਾ ਸਮੀਕਰਨ

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸੀਰੀਆ ਰਾਹੀਂ ਨਵਾਂ ਐਨਰਜੀ ਕੋਰੀਡੋਰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਈਰਾਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਕਲਪ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।