Last Updated :
11 August 2026, 03:26 PM IST
Courtesy: X@HassounMazen
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 14 ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਮਨੁੱਖਤਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਪਰਾਧਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲੰਬੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਜਾਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਦੇ ਮਮੇਰੇ ਭਰਾ ਆਤਿਫ ਨਜੀਬ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਆਤਿਫ ਨਜੀਬ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਦਾਰਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਵਧਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੇਜ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵੱਡੀ ਬਗਾਵਤ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੰਬੇ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਏ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਏ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਨਜੀਬ ਕੈਦੀ ਵਾਲੀ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਿੰਜਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਆਤਿਫ ਨਜੀਬ ਸੀਰੀਆਈ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਜਨਰਲ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾਰਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਟਿਕਲ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਦਾਰਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਲੰਬੇ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਦਸੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਬਾਗੀਆਂ ਦੇ ਦਮਿਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰਾ ਮਹਿਰ ਰੂਸ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਤਿਫ ਨਜੀਬ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਸਦ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ 2011 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਸਰਕਾਰੀ ਬਲਾਂ, ਵਿਰੋਧੀ ਧੜਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਤਬਾਹ ਹੋਇਆ। ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਦੀ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗੰਭੀਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਦਾ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਵੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਸਬੰਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਆਏ ਸਨ, ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਯਾਤਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ।
