Last Updated :
22 June 2024, 06:01 PM IST
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨਿਊਜ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ 'ਚ ਹੱਜ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਕਰੀਬ 900 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ 98 ਭਾਰਤੀ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਹੱਜ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਸਾਊਦੀ 'ਚ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਮੱਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 51.8 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜੇਕਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਕਰੀਬ 200 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 48 ਡਿਗਰੀ ਸੀ।
ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ ਮੀਰਾ ਰੋਡ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਆਸਿਫ ਅਲੀ ਨੇ ਹਜ ਦੌਰਾਨ ਆਈਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਸਦੀ ਆਪ ਬੀਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਆਸਿਫ਼ ਅਲੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਉੱਥੇ ਗਰਮੀ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਹੱਜ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਫਾਈਨਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਆਸਿਫ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਜ ਯਾਤਰਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।
ਸੁਣੋ ਹਜ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਆਪ ਬੀਤੀ
ਆਸਿਫ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਨਮਾਜ਼ ਲਈ ਹੋਟਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਸਿਰ 'ਤੇ ਗਿੱਲਾ ਕੱਪੜਾ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੋਤਲ ਵੀ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਗਰਮੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਯਾਤਰੀ ਓਵੈਸ ਰਿਜ਼ਵੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਾਬਾ ਨੇੜੇ ਕਾਫੀ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਜਦੋਂ ਯਾਤਰੀ ਮੀਨਾ ਤੋਂ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਹਰ ਆਏ ਤਾਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜਣ ਲੱਗੀ।
ਸੜਕ 'ਤੇ ਪਈਆਂ ਸਨ 18 ਤੋਂ 20 ਲਾਸ਼ਾਂ
ਦਰਅਸਲ, ਹੱਜ ਯਾਤਰੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਵੇਰ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਲਈ ਜਲਦੀ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 5 ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਪੈਦਲ ਤੈਅ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਜ਼ਵੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਈ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸੜਕ 'ਤੇ 18 ਤੋਂ 20 ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੱਸੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ
ਹੱਜ ਕਮੇਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਕ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਗਰਮੀ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਓਰੀਐਂਟੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਹੱਜ 'ਤੇ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਨਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਾਰ 18 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹੱਜ ਯਾਤਰਾ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਜਾਰਡਨ, ਈਰਾਨ, ਸੇਨੇਗਲ, ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ, ਸੂਡਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ।
