Last Updated :
19 August 2023, 03:01 PM IST
ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਜ਼ਮਾਂ ਤੇ ਲੇਖਨੀ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ‘ਗੁਲਜ਼ਾਰ’ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਾਹਬ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਾਹਿਬ (Gulzar Sahib) ਅੱਜ ਆਪਣਾ 89ਵਾਂ ਜਨਮਦਿਨ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਨ।ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 89ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖਾਸ ਗੱਲਾਂ।
ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦਾ ਜਨਮ
ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਅਗਸਤ 1934 ਨੂੰ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ੇਹਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੀਨਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੜਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੋ ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਕਾਲੜਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਜਾਨ ਕੌਰ ਸੀ। ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਮੁੰਬਈ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਗੈਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਕੈਨਿਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ, ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ-ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਖਾਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਦਾ ਸੀ। ਗੈਰਾਜ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸੀ ਜੋ ਅੱਠ ਅੰਨਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਉੱਥੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ।ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਿਰਮਾਤਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਮਲ ਰਾਏ ਦੀ ਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਇਤਫਾਕਨ, ਵਿਮਲ ਉਸੇ ਗੈਰਾਜ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਨੇ ਫਿਲਮ ‘ਬੰਦਿਨੀ’ ਲਈ ਗੀਤ ‘ਮੋਰਾ ਗੋਰਾ ਅੰਗ ਲੇ, ਮੋਹੇ ਸ਼ਿਆਮ ਰੰਗ ਦੇਈ ਦੇ’ ਲਿਖਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਟੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਗਾਣੇ ਨੇ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ।ਗਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਤੱਕ ਵੀ ਲਿਖੀ। ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਰਾਖੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਮੇਘਨਾ ਕਰੀਬ ਡੇਢ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਕਦੇ ਤਲਾਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੇਘਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਮਿਲਿਆ। 2008 ਵਿੱਚ ‘ਸਲੱਮਡੌਗ ਮਿਲੀਨੀਅਰ’ ਦੇ ਗੀਤ ‘ਜੈ ਹੋ’ ਦੇ ਲਈ ਕਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਆਸਕਰ ਅਵਾਰਡ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ‘ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਅਵਾਰਡ’ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿੰਨਾ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
