Last Updated :
27 June 2026, 04:21 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਬਾਲ ਰੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆ ਡਾ. ਸੰਤੋਸ਼ ਯਾਦਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਆਈ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਬੱਚੀ ਨੇ 79 ਫੀਸਦੀ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਅੰਕ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਛੱਡ ਬੈਠੇ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਝੰਝੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
ਡਾ. ਯਾਦਵ ਮੁਤਾਬਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਨੰਬਰ ਹੋਰ ਵੱਧ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿਹਨਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਬੱਚੀ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਹੀ ਘਬਰਾਉਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦਰਦ, ਪੇਟ ਦਰਦ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 79 ਫੀਸਦੀ ਅੰਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਘਰ ਦੋਵੇਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬੱਚੇ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹੇ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ 11ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਦਬਾਅ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਵੱਲ ਵੀ ਧੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਸੰਤੋਸ਼ ਯਾਦਵ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ, ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਨ। ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਦਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤਮੰਦ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੌਸਲਾ-ਅਫ਼ਜ਼ਾਈ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
