Last Updated :
02 July 2023, 03:40 PM IST
ਇੰਡੀਅਨ ਸਪੇਸ ਰਿਸਰਚ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਇਸਰੋ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੀਜਾ ਚੰਦਰਮਾ ਮਿਸ਼ਨ, ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਨੂੰ 12 ਜੁਲਾਈ ਜਾਂ 13 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 2:30 ਵਜੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਟੀਚਾ 23 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਸਫਲ ਲੈਂਡਿੰਗ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਲਈ ਬਜਟ 615 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਰਾਕੇਟ ਬੰਦਰਗਾਹ ‘ਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਕੇਟ ਦੇ ਪੇਲੋਡ ਫੇਅਰਿੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਲੈਂਡਰ ਦੀ ਸਫਲ ਲੈਂਡਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਰੋਵਰ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੇ ਲੈਂਡਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਮਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪੰਜ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਾਰ ਮੋਟਰਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਐਡਜਸਟਮੈਂਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਲੈਂਡਰ ਅਤੇ ਰੋਵਰ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਰੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਿਕਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਮ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਗਾਮੀ ਚੰਦਰ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜੋੜ ਸ਼ੇਪ ਪੇਲੋਡ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਆਪਕ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚੰਦਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਅਤੇ ਪੋਲੈਰੀਮੈਟ੍ਰਿਕ ਮਾਪਾਂ ‘ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਡੇਟਾ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸਰੋ ਨੇ ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਲਈ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਲੈਂਡਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਰੋਵਰ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣਾ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰੋਵਰ ਦੀ ਸਫਲ ਲੈਂਡਿੰਗ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਚੰਦਰ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ੇਪ (SHAPE) ਪੇਲੋਡ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਅਤੇ ਪੋਲੀਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਤੇ ਮਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
