Last Updated :
01 February 2025, 04:01 PM IST
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ. ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ, 1 ਫਰਵਰੀ 2025 ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਔਰਤਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਕਈ ਵੱਡੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਬਜਟ 2025 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2025 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਲਈ 6.8 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਜਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਜਟ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ?
ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2025 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਲਈ ਕੁੱਲ 6.8 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਬਜਟ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ 1.91 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। 6.8 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ ਬਜਟ ਲਈ 1.8 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਸ ਰਕਮ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਹਥਿਆਰ, ਜਹਾਜ਼, ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੌਜੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਬਜਟ 'ਤੇ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਬਜਟ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਨਾਲੋਂ ਇਸ ਵਾਰ 37 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ ਬਜਟ ਦਾ 13.44 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1 ਲੱਖ 80 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਲਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧੇਗੀ।
ਕੀਤੀ ਗਈ 8300 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ
ਇਸ ਬਜਟ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਬਲ ਦੇ ਬਜਟ ਦੇ ਤਹਿਤ 3 ਲੱਖ 11 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ 10 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਬਜਟ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਬਜਟ ਦਾ 75 ਫੀਸਦੀ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ ਤੋਂ ਖਰਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਉਸ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਸਾਬਕਾ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਇਲਾਜ ਲਈ 8300 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਾ ਬਜਟ ਕੀ ਸੀ?
ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਬਜਟ 2024 ਵਿੱਚ 6.21 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਰਕਮ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2023-24 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 4.79 ਫੀਸਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਕੁੱਲ 5.94 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਜਟ ਅਲਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਯਾਨੀ ਇਸ ਵਾਰ ਸਾਲ 2025 ਦੇ ਬਜਟ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਰੀਬ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਬਜਟ ਕਿੰਨਾ ਹੈ?
ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਚੀਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 225 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਡੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁਆਂਢੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਵਧਾ ਕੇ 1.8 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ (ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ.) ਦਾ ਲਗਭਗ 1.7 ਫੀਸਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਫਾਇਰ ਪਾਵਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ 895 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੈ।
