ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 90% ਦੀ ਕਮੀ, ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੋਈ

ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ: ਇਸ ਸਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਮੱਸਿਆ ਵਜੋਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਵਾਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸਰਗਰਮ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ।

ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਮੱਸਿਆ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਵਾਲ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਰਗਰਮ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨਾ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਗੋਂ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਸਮੇਤ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ?

ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 2021 ਵਿੱਚ 15 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 21 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੇ ਕੁੱਲ 4,327 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ। 2025 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 415 ਰਹਿ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ 90% ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਕਮੀ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਠੋਸ ਕਦਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।

ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ

ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਰਾਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ, ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੀਆਰਐਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਸਕਣ ਅਤੇ ਮਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਾੜਨ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਣ। ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਟੀਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਬਲਾਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਪਰਾਲੀ ਨਾ ਸਾੜੀ ਜਾਵੇ।

25 ਤੋਂ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੁਧਾਰ

ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਲਾਨਾ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸੰਗਰੂਰ, ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਰਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹੁਣ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਮੁਕਤ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜ਼ੀਰੋ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ

ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ। ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਵਿੱਚ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਰਗੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ AQI ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 25 ਤੋਂ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਸੁਧਰਿਆ। ਇਹ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਧੂੰਆਂ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੱਲਾਂ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ...

ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣਾਇਆ, ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸਾਨ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ ਤੋਂ ਖਾਦ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 90% ਕਮੀ

ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਇਰਾਦੇ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਦੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਨਾਅਰਿਆਂ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਠੋਸ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਹੋਈ ਹੈ।

ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਣੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਫਲਤਾ

ਅੱਜ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਕਟਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਪਰਾਲੀ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪੰਜਾਬ ਸਾਫ਼ ਹਵਾ ਅਤੇ ਹਰੇ ਭਰੇ ਖੇਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਉਹੀ ਪੰਜਾਬ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹੀ ਰਾਜ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕੱਢਣੇ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਸੂਬੇ ਕਰ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਕਲ

ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਇਰਾਦਾ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਹਰਿਆ ਭਰਿਆ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਦੂਜੇ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਡਲ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਵਿੱਚ 90% ਦੀ ਕਮੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸਫਲਤਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵੀ ਹੈ।

• 

  ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਦੌਰੇ ’ਤੇ ਭੜਕੇ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ

  Punjab

• 

  ਮੋਗਾ ਰੈਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਨ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ, ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਅੱਠ ਸਖ਼ਤ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ

  Punjab

• 

  ਮੋਗਾ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰੈਲੀ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਚਰਚਾ

  Punjab

• 

  ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੀ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਗਾਰੰਟੀ, ਚੀਨ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਵੇਗੀ ‘ਆਪ’ ਸਰਕਾਰ

  Punjab

• 

  ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦਨਾਕ ਸਵੇਰ, ਰਿਟਾਇਰਡ ਨਿਗਮ ਸੁਪਰਿੰਟੈਂਡੈਂਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਈ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਜਿੰਦਾ ਸੜ ਗਿਆ

  Punjab