Last Updated :
28 July 2026, 04:09 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਡਸਾਲਟ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਨੇ 2026 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ 12 ਰਾਫੇਲ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ ਫਰਾਂਸ ਨੂੰ ਅਤੇ 10 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਗਏ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਹੋਰ 16 ਰਾਫੇਲ ਜਹਾਜ਼ ਡਿਲੀਵਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ਜੇ ਇਹ ਟੀਚਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ 2025 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ 26 ਡਿਲੀਵਰੀਆਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜੂਨ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਡਸਾਲਟ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਕੋਲ 208 ਰਾਫੇਲ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਆਰਡਰ ਬਾਕੀ ਸਨ। ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਉਤਪਾਦਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕੇਗੀ। ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਰਾਫੇਲ ਖਰੀਦਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ 114 ਨਵੇਂ ਰਾਫੇਲ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖਰੀਦ ਲਈ ਫਰਾਂਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਸੌਦਾ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਾਫੇਲ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਰਾਕ ਨੇ ਵੀ ਰਾਫੇਲ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 16 ਰਾਫੇਲ ਜਹਾਜ਼ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਫਰਾਂਸ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਰਾਫੇਲ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਨਵੇਂ 68 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਗਾਈਡਡ ਰਾਕੇਟ ਦਾ ਸਫਲ ਏਕੀਕਰਨ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਰੋਨ, ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਮਿਊਨੀਸ਼ਨ (ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ) ਅਤੇ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਹਵਾਈ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਫਲ ਟੈਸਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਫੇਲ ਦੀ ਜੰਗੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 68 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਗਾਈਡਡ ਰਾਕੇਟ ਰਵਾਇਤੀ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸਸਤਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਰਾਕੇਟ ਘੱਟ ਲਾਗਤ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਇੂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਹਵਾਈ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਥਿਆਰ ਮਿਲੇਗਾ।
ਰਾਫੇਲ ਇੱਕ ਮਲਟੀ-ਰੋਲ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਹਵਾ ਤੋਂ ਹਵਾ, ਹਵਾ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਟੀਚਿਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਡਾਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਾਰਫੇਅਰ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਹੋ ਰਹੇ ਹਥਿਆਰ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਨਤ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰਾਫੇਲ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਖੁਦ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰ ਸਕਣ। ਨਵੇਂ ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ 208 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ ਨਾਲ ਡਸਾਲਟ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਹੁਣ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੇ ਭਾਰਤ ਦਾ 114 ਰਾਫੇਲ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੌਦਾ ਵੀ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਵਾਇੂ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਡਸਾਲਟ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।
