Last Updated :
28 March 2024, 04:35 PM IST
Lok Sabha Elections 2024: ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਹਵਾਵਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਨਵਾਂ ਮਾਪਦੰਡ ਤੈਅ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਸ ਵਾਰ ਸੂਬੇ ਦੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਗਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਰਿਆ 'ਚ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਕਰੜੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਚੋਣ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। 2014 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਸਦ 'ਚ ਪਹੁੰਚੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੂਬੇ 'ਚ ਸੱਤਾ 'ਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲੜੇਗੀ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ 'ਆਪ' ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਸਲ ਵੱਢਣ ਲਈ ਬੇਤਾਬ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਚੋਣ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦਾ ਲੇਖਾ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ 'ਚ 13 'ਚੋਂ 8 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣਾ ਗੜ੍ਹ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਸਣੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਬਣੇ ਭਾਜਪਾ-ਅਕਾਲੀ ਦੱਲ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਰੋੜਾ
ਕਰੀਬ 4 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ NDA ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਕਿਸਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ’ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ 'ਚ ਕਮਲ ਖਿੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਉਸ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਪੈਂਤੜਾ ਹਵਾ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਰਾਹ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸੀ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਇਦ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਵੀ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਆਪ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ 42.01 ਫੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ
ਚੋਣ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਲਾਂਭੇ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਰਹੀਆਂ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਬਣ ਕੇ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ। 2014 'ਚ ਮੋਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ 'ਚੋਂ ਚਾਰ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ 'ਆਪ' ਨੂੰ 2019 'ਚ ਸਿਰਫ ਇਕ ਸੀਟ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਪਰ 2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਇਸ ਨੇ 42.01 ਫੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ 92 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਇਕਤਰਫਾ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਵਾਰ ਸਥਿਤੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ 'ਆਪ' ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਲਈ ਲੰਬੀ ਲਾਈਨ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ‘ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ’ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ‘ਆਪ’ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਮੰਤਰੀ ਹੀ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
2 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਡੇ ਆਗੂ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਪਾਰਟੀ
ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ 'ਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ 8 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ 2022 'ਚ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਲਾਂਭੇ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਕਈ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਲਈ। ਪਿਛਲੇ 2 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਡੇ ਆਗੂ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ‘ਆਪ’ ਵਰਗੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਕਾਂਗਰਸ ‘ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਰਹੇ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬਾਦਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲੜੇਗਾ ਚੋਣ
ਆਪ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਰਿੰਕੂ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਅਤੇ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਜੀਪੀ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਧਾਇਕ ਦਲ ਦੇ ਉਪ ਨੇਤਾ ਡਾ. ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਚੱਬੇਵਾਲ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਉਤਾਰਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਟਿਆਲੇ ਵਸੇ ਸਿੱਧੂ ਵੀ ਚੋਣ ਲੜਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ 'ਚ ਇਕ ਸੀਟ ਗੁਆ ਚੁੱਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਕੋਲ ਬਾਕੀ ਸੱਤ ਸੀਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਬਾਬਾ ਬੋਹੜ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੋਣ ਲੜੇਗਾ। ਸੁਖਬੀਰ ਢੀਂਡਸਾ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਵਰਗੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਵਿਚ ਸਫਲ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਸਪਾ ਨੇ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰ ਰਹੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ।
ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਭਾਜਪਾ
ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ 24 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 2-2 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਸੰਗਰੂਰ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਦੋਵੇਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀਆਂ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿਚਾਲੇ ਗਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਗਠਜੋੜ ਦੌਰਾਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਖਾਤੇ 'ਚ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਵੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ।
ਇਹ ਮੁੱਦੇ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਚੁਨੌਤੀ
