Last Updated :
16 August 2026, 03:34 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਆਨਲਾਈਨ ਪੇਮੈਂਟ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗਾਂ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਬਦਲ ਲਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਕੁਝ ਫਰਜ਼ੀ ਐਪ ਅਸਲੀ UPI ਐਪ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕਰੀਨ ਉੱਤੇ ‘Payment Successful’ ਵਰਗਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਮੈਂਟ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਕਮ ਟਰਾਂਸਫਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੁਪਇਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਛੋਟੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ, ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਫਰਜ਼ੀ ਪੇਮੈਂਟ ਰਾਹੀਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਠੱਗ QR ਕੋਡ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਨਕਲੀ ਪੇਮੈਂਟ ਸਕਰੀਨ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਟਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਸੇਜ ਜਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਨਾ ਮੰਨੋ ਕਿ ਪੈਸੇ ਮਿਲ ਗਏ ਹਨ। ਪੇਮੈਂਟ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ UPI ਐਪ ਦੀ ਟਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਹਿਸਟਰੀ, ਬੈਂਕ ਬੈਲੈਂਸ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਰਕਮ ਦਾ ਟਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਸਮਾਨ ਦੇਣ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਨਾ ਕਰੋ।
UPI PIN ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪੈਸੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ UPI PIN ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ PIN ਨਾ ਪਾਓ। ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ UPI ID ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂਚੋ। ਕੋਈ ਅਣਜਾਣ ਲਿੰਕ, ਸ਼ੱਕੀ ਐਪ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਕੈਸ਼ਬੈਕ ਦਾ ਲਾਲਚ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ।
UPI ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਐਪ ਸਿਰਫ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਪ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਹੀ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ, ਵਟਸਐਪ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਮਿਲੇ APK ਜਾਂ ਐਪ ਲਿੰਕ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਸਕਰੀਨ ਲਾਕ, ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਐਪ ਲਾਕ ਵਰਗੇ ਫੀਚਰ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕੀ ਟਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ UPI ਫਰੌਡ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ। ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ 1930 ’ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। UPI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਕਰੀਨ ਜਾਂ ਆਵਾਜ਼ ’ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਰਕਮ ਆਉਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰੋ।
