Last Updated :
21 August 2026, 05:27 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਝਾੜੂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਝਾੜੂ ਘਰ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਪੈਰ ਲਗਾਉਣਾ, ਗਲਤ ਥਾਂ ਰੱਖਣਾ ਜਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਰੱਖਣਾ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਵਾਸਤੂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਵਾਸਤੂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਝਾੜੂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ‘ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣਾ ਜਾਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਲੰਘਣਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਝਾੜੂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਜਾਂ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਵੇ ਅਤੇ ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਵਿਵਸਥਿਤ ਰਹੇ।
ਵਾਸਤੂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮਾਨਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਝਾੜੂ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਲਿਟਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਝਾੜੂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਲੁਕਵੀਂ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸਤੂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਝਾੜੂ ਨੂੰ ਰਸੋਈ, ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਿੱਥੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਨਜ਼ਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ‘ਤੇ ਪਵੇ।
ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਝਾੜੂ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਫਾਈ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀ ਬਰਕਤ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਫਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਘਰ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮੁਤਾਬਕ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਾਸਤੂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਝਾੜੂ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀ ਝਾੜੂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਨੀਵਾਰ, ਅਮਾਵਸਿਆ ਜਾਂ ਹੋਲੀ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਕੁਝ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ।
ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਘਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਨਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਫਾਈ ਕਰਨ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
