Last Updated :
18 July 2026, 12:55 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 107 ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 108ਵੇਂ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਦਿਨ ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਖੰਡ ਸੁਹਾਗ, ਪਤੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਦਾਂਪਤ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਮਨਚਾਹਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ਦਾ ਵਰਤ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਿਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਦਾਂਪਤ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਸੁਹਾਗ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ।
