Last Updated :
10 June 2026, 11:49 AM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕ ਚਾਰਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਕਾਰਨ EV ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਹਿਚਕਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਘੰਟਿਆਂ ਚਾਰਜਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਗੁਰੁਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਇੱਕ EV ਸਟਾਰਟਅਪ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਬੈਟਰੀ ਸਵੈਪਿੰਗ ਮਾਡਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਬੈਟਰੀ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰਜ ਕੀਤੀ ਬੈਟਰੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਚਾਰਜ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਅਤੇ ਕਾਰ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੱਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਬੈਟਰੀ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਿਰਫ਼ 2 ਮਿੰਟ 48 ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਜਾਂ ਡੀਜ਼ਲ ਭਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ EV ਮੁੜ ਸੜਕ 'ਤੇ ਆ ਸਕੇਗੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਵੈਪਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਕਾਰ ਨੂੰ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਸਥਿਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਬੋਟਿਕ ਤਕਨੀਕ ਪੁਰਾਣੀ ਬੈਟਰੀ ਕੱਢ ਕੇ ਨਵੀਂ ਚਾਰਜ ਕੀਤੀ ਬੈਟਰੀ ਫਿਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰ ਚੱਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਡੈਮੋ ਦੌਰਾਨ ਬੈਟਰੀ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 252 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਰੇਂਜ ਦਿਖਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਰੇਂਜ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮਰੱਥਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਬੈਟਰੀ ਸਵੈਪਿੰਗ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੈਟਰੀ ਸਵੈਪਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੀਜਿੰਗ, ਸ਼ੰਘਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਡਲ ਨੇ ਉੱਥੇ EV ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਬੈਟਰੀ ਸਵੈਪਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸਕੂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਈਕਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ EV ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਚਾਰਜਿੰਗ ਦੀ ਉਡੀਕ ਘਟੇਗੀ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਫ਼ਰ ਵੀ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਸਵੈਪਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜਾਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਜਿੰਨੇ ਵੱਧ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣਨਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੋਕ ਇਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਗੇ। ਜੇ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਤਾਂ EV ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
