Last Updated :
04 August 2026, 11:13 AM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਡਾਟਾ ਮੁਤਾਬਕ ਜੁਲਾਈ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਔਸਤ 1.53 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਿਫਾਈਨਡ ਫਿਊਲ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਿਆ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 27 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਹੈ। 2017 ਤੋਂ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਰਯਾਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਡੀਜ਼ਲ ਨਿਰਯਾਤ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡੀਜ਼ਲ 'ਤੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਦਿੱਤਾ।
ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 40 ਤੋਂ 50 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੂੰ ਵੀ ਲਗਭਗ 28 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਡੀਜ਼ਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਤੁਰਕੀ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਰੂਸ ਤੋਂ ਫਿਊਲ ਖਰੀਦਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਗੋ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਿਊਲ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਯਾਰਾ ਐਨਰਜੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਈ। ਦੋਵੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਮੰਗ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਉਠਾਇਆ।
ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ-ਰੂਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰਿਫਾਈਨਡ ਫਿਊਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਲਪਕ ਸਪਲਾਇਰ ਲੱਭਣੇ ਪਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ। ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਣੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵੀ ਵਧੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਉੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕੀਆਂ।
ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਫਿਊਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਪਲਾਇਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
