Last Updated :
10 June 2026, 02:41 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਜਾਨ ਗੁਆ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਨਾ ਹੋਣਾ ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹਿਊਮਨ ਪੈਪੀਲੋਮਾ ਵਾਇਰਸ (HPV) ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਛਾਣ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੈਂਸਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਲਾਜ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ HPV ਟੈਸਟਿੰਗ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਟੈਸਟ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹਿੰਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਲੈਬਾਂ ਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ HPV ਟੈਸਟ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੈਸਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰ Point-of-Care (PoC) ਟੈਸਟਿੰਗ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਹੱਲ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਸੈਂਪਲ ਨੂੰ ਲੈਬ ਭੇਜਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਜਲਦੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਆਸਾਨ ਹੋ ਸਕੇਗੀ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ HPV ਟੈਸਟਿੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਵਾਰ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੇਸੀ ਟੈਸਟ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਦੀ ਦਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਜਲਦੀ ਪਛਾਣ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
