Last Updated :
10 August 2026, 12:57 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂਚ ਸਿਰਫ਼ ਨਵਾਂ ਚਸ਼ਮਾ ਬਣਵਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨਾਲ ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ, ਗਲੂਕੋਮਾ, ਡਾਇਬੈਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਓਫਥੈਲਮੋਲੋਜੀ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇ ਕਿਸੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਾਲਗ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਖਾਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ 18 ਤੋਂ 64 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਰ 1 ਤੋਂ 2 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਲੈਪਟਾਪ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚਸ਼ਮਾ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਦਰਦ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਆਈ ਪਾਵਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਲਤ ਨੰਬਰ ਵਾਲਾ ਚਸ਼ਮਾ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਫੋਕਸ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸਿਰਦਰਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਰਦਰਦ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਸਮੱਸਿਆ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੂਰ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਣ, ਬੋਰਡ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅੱਖਰ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਉਣ ਤਾਂ ਇਹ ਚਸ਼ਮੇ ਦਾ ਨੰਬਰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਆਮ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਆਈ ਪਾਵਰ ਬਦਲਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ, ਡਰਾਈ ਆਈ ਜਾਂ ਰੈਟੀਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਨਵਾਂ ਚਸ਼ਮਾ ਬਣਵਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਟੀਵੀ ਦੇਖਦੇ ਸਮੇਂ, ਮੋਬਾਈਲ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਸੜਕ ਦੇ ਸਾਈਨਬੋਰਡ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅੱਖਾਂ ਸਿਕੋੜਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਸ਼ਮੇ ਦਾ ਨੰਬਰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਿਕੋੜ ਕੇ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਫੋਕਸ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਆਦਤ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਸਿਰਦਰਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ, ਲੈਪਟਾਪ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਣ, ਦਰਦ, ਭਾਰਾਪਣ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਡਿਜੀਟਲ ਆਈ ਸਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਨਾਲ ਗਲਤ ਚਸ਼ਮੇ ਦਾ ਨੰਬਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੈੱਡਲਾਈਟਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਮਕਦਾਰ ਲੱਗਣ, ਸੜਕ ਦੇ ਸਾਈਨ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਜ਼ਰ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਚਸ਼ਮੇ ਦਾ ਨੰਬਰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੀ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚਸ਼ਮੇ ਦਾ ਨੰਬਰ ਬਦਲਣਾ ਆਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਿਰਦਰਦ, ਧੁੰਦਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ, ਅੱਖਾਂ ਸਿਕੋੜ ਕੇ ਦੇਖਣਾ, ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨੇਤਰ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਸਹੀ ਨੰਬਰ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
