Last Updated :
11 April 2026, 03:49 PM IST
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮਧ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹੀ ਰਸਤਾ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ਨੇ ਇੱਥੇ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਬਿਛਾਈਆਂ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਥਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਈਨ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹਿਲ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਦੂਰ ਤੱਕ ਚਲੀ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਜਹਾਜ਼ ਹੁਣ ਅਣਜਾਣ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕੀਆਂ ਇਹ ਸੁਰੰਗਾਂ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ। ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਫ਼ਰ ਹੁਣ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਹੁਣ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਗ਼ਲਤੀ ਵੱਡਾ ਹਾਦਸਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਡਰ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਤ ਹਰ ਦਿਨ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਈਨ ਦੀ ਸਹੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ। ਕੁਝ ਮਾਈਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਵੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਥਿਆਰ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਣ। ਤਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਡਰ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। Donald Trump ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ। ਕਈ ਜਹਾਜ਼ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਬਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਪਾਰ ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰ ਦਿਨ ਨਾਲ ਸੰਕਟ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਰੋਸਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਨੇ ਕੁਝ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤੇ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਪਰ ਉੱਥੇ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਰੋਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ, ਦਬਾਅ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵੀ ਹੈ। ਰਸਤਾ ਖੁੱਲਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਦ ਵੀ। ਇਹੀ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਹੁਣ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਾਈਨ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ, ਉੱਥੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਈਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਵਹਿ ਸਕਣ। ਹੁਣ ਉਹੀ ਰਣਨੀਤੀ ਉਲਟੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਖ਼ਤਰਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਜੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣਗੀਆਂ। ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਹਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਜੇਬ ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਬੋਝ ਪਵੇਗਾ। ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
