Last Updated :
06 June 2026, 01:26 PM IST
Courtesy: Credit: OpenAI
ਅਮਰੀਕੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਪਤੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦਫ਼ਤਰ (OFAC) ਨੇ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਈਰਾਨੀ LPG ਦੀ ਅਸਲੀ ਪਛਾਣ ਛੁਪਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਓਮਾਨੀ ਈਂਧਨ ਵਜੋਂ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕੀ ਜਾਂਚ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਈਂਧਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਮੇਤ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਕੇ ਮਾਲ ਦੀ ਅਸਲੀ ਉਤਪਤੀ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਜਟਿਲ ਵਪਾਰਕ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਏ। ਈਂਧਨ ਦੀ ਮੂਲ ਪਛਾਣ ਬਦਲ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪੂਰੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਫਰੰਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੁਝ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਪਾਰਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਮਾਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਕਥਿਤ “ਸ਼ੈਡੋ ਫਲੀਟ” ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਈਂਧਨ ਦੀ ਅਸਲੀ ਉਤਪਤੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਚਕਮਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਵੀ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਦੀ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕਰਕੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਈਰਾਨੀ ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਵਾਏ।
ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਮਦਨ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਗਲੋਬਲ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਈਂਧਨ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ, ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
