ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਲਗਾਤਾਰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਰਾਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ। ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਹੁਣ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਲਾਤ ਐਸੇ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਹਮਲੇ ਖਤਰਾ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਖਤਰਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਇਸ ਯੁੱਧ ਨੇ ਇਰਾਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸੰਯਮ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਉੱਥੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਉਭਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪਰਮਾਣੂ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਬਦਲਾਅ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਰਾਨ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਗਲਤ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਨੀਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈਂਦੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ।
ਇਰਾਨ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਐਸੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸੰਵਰਧਿਤ ਯੂਰੇਨਿਅਮ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖਤਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਹਕੀਕਤ ਬਣਦਾ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੂਰੇ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਉਹ ਸੰਤੁਲਨ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੈਨਿਕ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ। ਉਨਾ ਹੀ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ।
ਇਰਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁਣ ਕਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਹੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਲਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਐਸੇ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਮੰਗ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉੱਠ ਰਹੀ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਉਲਟ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਪਰਮਾਣੂ ਤਾਕਤ ਦੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਹੀ ਸੋਚ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।