ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਲਗਭਗ 21 ਘੰਟੇ ਚੱਲੀ। ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਮਾਹੌਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਮਝੌਤਾ ਲਗਭਗ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸੀ। ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਬਦਲ ਗਈ। ਗੱਲਬਾਤ ਅਚਾਨਕ ਰੁਕ ਗਈ।
ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸਈਅਦ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਅ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਨਵੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸਖ਼ਤ ਸਨ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਲਤ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਰੋਸਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰੁਕ ਗਈ।
ਅਰਾਗਚੀ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ 47 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਵਾਦ ਸੀ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਪੂਰੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦਿਖਾਈ। ਉਹ ਜੰਗ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਵੱਖਰਾ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ।
ਇਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਿਆ। ਇਸਨੂੰ “ਸ਼ਿਫਟਿੰਗ ਗੋਲਪੋਸਟ” ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਮਤਲਬ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਿਯਮ ਬਦਲਣਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ। ਭਰੋਸਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਅਨ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਇਜ਼ਤ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਗਾ। ਗੱਲਬਾਤ ਟੀਮ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਟੀਮ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਤ ਬਚਾਏ। ਸੰਸਦ ਨੇ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਬਿਆਨ ਆਇਆ। ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਨੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਰਾਨ 'ਤੇ ਪਾਈ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰ ਗਹਿਰੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਪੱਖ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਨਾਕਾਮੀ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਰੋਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘੱਟ ਸੀ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਮਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਰਾਹ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਠੰਡੀ ਪੈ ਗਈ ਹੈ।