Last Updated :
21 June 2026, 07:59 PM IST
ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਖੂਨ-ਖਰਾਬੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਉਮੀਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਰਨ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇ.ਡੀ. ਵੈਂਸ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ 60-ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਫ਼ਦ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਦੂਤ ਸਟੀਵ ਵਿਟਕਾਫ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰਲੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਅਤੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਵੀ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੱਧਸਥਤਾ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਤਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਨੇ ਇਸ ਗੁਪਤ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਨਿਰਪੱਖ ਸਥਾਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੈਂਸ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੋਕਸ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਲੈਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਹਿਮ ਬਿੰਦੂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਉਹ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਦਿਨ ਹੀ ਰਹਿ ਸਕਣਗੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਕਸ (ਟਵਿੱਟਰ) 'ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਤਾਂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਰਾਹ ਬਿਲਕੁਲ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੈਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਗੜਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਿਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਝੜਪਾਂ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਸਥਾਈ ਸਮਝੌਤਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲੈਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਪਣਜੋੜ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਾਰਡ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਲੈਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ ਆਮ ਵਾਂਗ ਇਸ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ।
ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਸਮਾਈਲ ਬਾਕਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਲੈਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਖੂਨ-ਖਰਾਬਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ਾਇਓਨੀ ਸ਼ਾਸਨ ਲੈਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਜਮ੍ਹਾ (ਫ੍ਰੀਜ਼) ਜਾਂ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਲਾਇਸੰਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣਗੇ।
ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਇਸ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੰਕਟ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢ ਪਾਉਣਗੀਆਂ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਲੈਬਨਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦਾ ਤਣਾਅ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਮਨ ਯਤਨਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈ ਜਾਵੇਗਾ।
