Last Updated :
09 April 2025, 11:03 AM IST
Courtesy: ਮੁੰਬਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਸਟਰਸਾਈਂਡ ਤਹੱਵੁਰ ਰਾਣਾ NIA ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਰਹੇਗਾ
ਮੁੰਬਈ 26/11 ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਤਹੱਵੁਰ ਰਾਣਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਹੱਵੁਰ ਰਾਣਾ ਦੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਦੋ ਜੇਲ੍ਹਾਂ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਣਾ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਰਾਣਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਜੀਤ ਡੋਭਾਲ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਹੱਵੁਰ ਰਾਣਾ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦਾ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਣਾ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੇਕੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਡੇਵਿਡ ਕੋਲਮੈਨ ਹੈਡਲੀ ਉਰਫ ਦਾਊਦ ਗਿਲਾਨੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਰਾਣਾ ਨੇ ਹੈਡਲੀ ਲਈ ਪਾਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਭਾਰਤ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਚੁਣ ਸਕੇ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਲਸ਼ਕਰ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਆਈਐਸਆਈ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਚੀ ਸੀ। ਰਾਣਾ ਨੇ 26 ਨਵੰਬਰ 2008 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਫੌਜੀ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ 26/11 ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ, ਅਜਮਲ ਕਸਾਬ, ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਸਾਬ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਰਾਣਾ ਦੀ ਭਾਰਤ ਹਵਾਲਗੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਣਾ "ਨਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇਹ ਹਵਾਲਗੀ 2019 ਤੋਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਰਾਣਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਤਹੱਵੁਰ ਰਾਣਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਰਮੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 10 ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਮੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਤਹੱਵੁਰ ਰਾਣਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ। ਰਾਣਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਆਈਐਸਆਈ ਦੇ ਮੇਜਰ ਇਕਬਾਲ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਜਾਂਚਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਣਾ ਖੁਦ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 11 ਤੋਂ 21 ਨਵੰਬਰ 2008 ਤੱਕ ਮੁੰਬਈ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਦੁਬਈ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪੋਵਈ ਦੇ ਰੇਨੇਸਾ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਿਆ। ਇਹ ਹਮਲਾ ਉਸਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪੰਜ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਆਂ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਣਾ ਅਤੇ ਹੈਡਲੀ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਐਫਬੀਆਈ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫੜਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਡੈਨਿਸ਼ ਅਖਬਾਰ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ।
