Last Updated :
22 May 2026, 06:59 PM IST
CBSE ਦੇ OSM ਯਾਨੀ ਆਨ ਸਕ੍ਰੀਨ ਮਾਰਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਵੱਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੀਵੈਲੂਏਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਕੈਨ ਕੀਤੀਆਂ ਆਂਸਰ ਸ਼ੀਟਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਤਾਂ ਕਈ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਕਈ ਕਾਪੀਆਂ ਇੰਨੀ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕੇ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਖੁਦ ਆਪਣੀ ਕਾਪੀ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਧਿਆਪਕ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ CBSE ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਲਿੰਕ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲਿੰਕ ਖੁੱਲਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਰਵਰ ਡਾਊਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆਈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀਆਂ ਆਂਸਰ ਸ਼ੀਟਾਂ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਵੀ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਖਾਮੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਕੈਨ ਕੀਤੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ X ‘ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲੱਗ ਗਈ। ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ CBSE ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ। ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਬੋਰਡ ਦੀ ਇਹ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਜਵਾਬ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੈਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੱਲ ਕੀਤੇ ਸਵਾਲ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੈਥਸ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਟੈਪ ਮਾਰਕਿੰਗ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੇਜਾਂ ‘ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਫਾਈਨਲ ਰਿਜ਼ਲਟ ਵਿੱਚ ਦਿਖ ਰਹੇ ਕੁੱਲ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਵੱਧ ਰਹੇ ਵਿਵਾਦ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗ੍ਰੇਸ ਮਾਰਕਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਝੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ X ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਕਾਪੀਆਂ ਇੰਨੀ ਖਰਾਬ ਸਕੈਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ। ਫਿਰ ਸਹੀ ਚੈਕਿੰਗ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ 10 ਤੋਂ 20 ਗ੍ਰੇਸ ਮਾਰਕਸ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
CBSE ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ OSM ਸਿਸਟਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਕਾਪੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਆਂਸਰ ਸ਼ੀਟਾਂ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਕ੍ਰੀਨ ‘ਤੇ ਚੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਚੈਕਿੰਗ ਹੋਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਰਿਜ਼ਲਟ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਫਿਜ਼ਿਕਸ, ਮੈਥਸ, ਅਕਾਊਂਟੈਂਸੀ ਅਤੇ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਗਲਤ ਮਾਰਕਿੰਗ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਰਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
